มัทฉะมีคาเฟอีนไหม? คำตอบอาจทำให้คุณประหลาดใจ

“มัทฉะเป็นชา สุขภาพดี คงไม่มีคาเฟอีนหรอกมั้ง?” … ถ้าคุณคิดแบบนี้ คุณคิดผิดครับ! ความจริงคือ มัทฉะเป็นหนึ่งในชาที่มีคาเฟอีนสูงที่สุด! เผลอๆ อาจจะมากกว่ากาแฟบางแก้วเสียอีก

อ้าว! แล้วทำไมคนถึงบอกว่าดื่มมัทฉะแล้วดี? ทำไมไม่ใจสั่น? วันนี้เราจะมาไขปริศนาคาเฟอีนในมัทฉะ เทียบกันให้เห็นชัดๆ ว่าตกลงมันแรงแค่ไหน และดื่มยังไงไม่ให้ตาค้าง

ปริมาณคาเฟอีน: วัดกันชัดๆ

มาดูตัวเลขโดยประมาณ (ต่อ 1 แก้ว หรือ 8 ออนซ์) กันครับ:

กาแฟดริป (Drip Coffee): 95 - 140 มก.
เอสเปรสโซ่ (1 ช็อต): 63 มก.
มัทฉะ (1 ช้อนชา / 2 กรัม): 35 - 70 มก.
ชาเขียวทั่วไป (ชนิดซองแช่): 20 - 45 มก.
โค้ก (1 กระป๋อง): 34 มก.

จะเห็นว่า มัทฉะมีความแรงพอๆ กับเอสเปรสโซ่ 1 ช็อต เลยทีเดียว! สาเหตุที่มันสูงกว่าชาเขียวทั่วไป ก็เพราะ “เรากินใบชาทั้งใบ” ไม่ใช่แค่ดื่มน้ำที่แช่ใบชา คาเฟอีนทั้งหมดที่มีในใบชาจึงเข้าสู่ร่างกายเราเต็มๆ

แต่เดี๋ยวก่อน… คาเฟอีนของมัทฉะ “ไม่เหมือน” ของกาแฟ

เคยสังเกตไหมว่าดื่มกาแฟแล้วรู้สึก “ดีด” (Jittery) หัวใจเต้นแรง มือไม้สั่น แต่ดื่มมัทฉะแล้วรู้สึก “ตื่น” แต่ “นิ่ง”?

นั่นเพราะในมัทฉะมีพระเอกขี่ม้าขาวที่ชื่อว่า L-Theanine (แอล-ธีอะนีน) และเจ้า L-Theanine นี่แหละที่เปลี่ยนเกม:

เบรกความแรง: มันช่วยชะลอการดูดซึมคาเฟอีนเข้าสู่กระแสเลือด ทำให้ระดับคาเฟอีนไม่พุ่งปรี๊ดขึ้นไปจนพีค (Spike) แต่จะค่อยๆ ปล่อยออกมาทีละนิด
คลื่นสมอง Alpha: มันกระตุ้นให้สมองผ่อนคลาย สร้างสมาธิ ลดความเครียดและอาการใจสั่นที่เป็นผลข้างเคียงของคาเฟอีน

สมการความรู้สึก:

กาแฟ = คาเฟอีนเพียวๆ -> ตื่นตัว + ตื่นเต้น (หรือเครียด)
มัทฉะ = คาเฟอีน + L-Theanine -> ตื่นตัว + ผ่อนคลาย (Alert Calmness)

ดื่มมัทฉะเวลานอนได้ไหม?

ไม่แนะนำครับ! แม้จะรู้สึกผ่อนคลาย แต่คาเฟอีนก็คือคาเฟอีน มันยังมีฤทธิ์ไปขัดขวางการทำงานของอะดีโนซีน (สารที่ทำให้ง่วง) ในสมอง และด้วยความที่มัทฉะปลดปล่อยคาเฟอีนช้าๆ (Sustained release) ฤทธิ์ของมันอาจอยู่นานถึง 6-8 ชั่วโมง ซึ่งนานกว่ากาแฟเสียอีก!

คำแนะนำ:

Golden Time: เช้าหลังตื่นนอน หรือ ช่วงบ่ายต้นๆ (ก่อนบ่าย 2) เพื่อบูสต์พลังงานทำงาน
Cut-off Time: ควรหยุดดื่มมัทฉะอย่างน้อย 6 ชั่วโมงก่อนนอน (ถ้าเข้านอน 4 ทุ่ม หลัง 4 โมงเย็นควรงด)

สรุป: เหรียญสองด้าน

มัทฉะ มีคาเฟอีน และมีเยอะด้วย แต่มันเป็น “คาเฟอีนคุณภาพดี” ที่มาพร้อมตัวช่วยลดผลข้างเคียง เหมาะกับคนที่ต้องการพลังงานที่เสถียร ต้องการสมาธิทำงานยาวๆ

แต่ถ้าร่างกายคุณไวต่อคาเฟอีนมากๆ (ดื่มกาแฟแล้วใจสั่นทันที) ก็ควรเริ่มดื่มมัทฉะปริมาณน้อยๆ (ครึ่งช้อนชา) ก่อน หรือเลี่ยงไปดื่ม “โฮจิฉะ” (Hojicha) ซึ่งมีคาเฟอีนน้อยมากแทนนั่นเองครับ